Przełom w badaniach nad lekiem przeciwgrzybiczym

Blirt – Biolab Innovative Research Technologies, firma badawczo – rozwojowa prowadząca działania w zakresie biotechnologii medycznej i farmaceutycznej opracowała pod kierunkiem profesora Edwarda Borowskiego i zespołu naukowców z Politechniki Gdańskiej innowacyjne pochodne antybiotyków przeciwgrzybowych mogące znaleźć szerokie zastosowanie w skutecznym, i znacząco mniej toksycznym leczeniu grzybic układowych – jednej z najniebezpieczniejszych chorób cywilizacyjnych naszych czasów, stanowiącej poważny problem terapeutyczny.

W wyniku realizacji programu badawczego zespół naukowców firmy Blirt opracował nowe, ulepszone pochodne antybiotyków przeciwgrzybowych: amfoterycyny B i nystatyny A1.

Blirt złożył już wnioski patentowe na innowacyjne związki. Obecnie prowadzi działania mające na celu komercjalizację opracowanych związków poprzez współpracę z partnerem branżowym (tzw. co-development) lub poprzez sprzedaż know-how i licencji podmiotowi kontynuującemu dalsze badania przedkliniczne i kliniczne oraz rejestrację nowych leków.

Opracowane, innowacyjne pochodne nystatyny A1 i amfoterycyny B mogą znaleźć zastosowanie zarówno w przemyśle farmaceutycznym (pochodne nystatyny i amfoterycyny), jak i kosmetycznym (pochodne nystatyny). Preparaty te posiadają szereg korzystnych cech wygrywających w konkurencji ze związkami wyjściowymi: amfoterycyną B i nystatyną A1, jak również stosowanymi klinicznie ich formulacjami (formy użytkowe).Cechy te to:

  • zdecydowanie obniżona toksyczność – wykazują silne działanie grzybobójcze przy jednoczesnym znacząco mniejszym działaniu toksycznym na komórki ludzkie
  • wyższa selektywność, co oznacza znacznie mniej skutków ubocznych
  • znacząco poprawiona rozpuszczalność w wodzie umożliwiająca szersze zastosowanie
  • znacznie szersze spektrum zastosowania – skuteczność działania we wszystkich zakażeniach grzybiczych, przede wszystkim w przypadku inwazyjnych zakażeń grzybiczych, stanowiących jedno z najpoważniejszych powikłań infekcyjnych występujących najczęściej u pacjentów z obniżoną odpornością m.in. w wyniku stosowania chemioterapii, czy radioterapii, poddawanych zabiegom przeszczepów szpiku, organów bądź z neutropenią (deficyt granulocytów – ważnych komórek obronnych krwi), limfopenią (obniżona ilość limfocytów odpowiedzialnych za prawidłowe funkcjonowanie systemu odpornościowego), czy chorych na AIDS.
  • znacznie bardziej wydajne i praktyczne metody syntezy, umożliwiające otrzymywanie związków w warunkach przemysłowych.

Opracowanie innowacyjnych substancji czynnych o potencjale w leczeniu grzybic to przełom w przedklinicznych badaniach laboratoryjnych Blirtu i wielki sukces polskich naukowców pod kierownictwem profesora Edwarda Borowskiego. Przed nami kolejny ważny etap – komercjalizacja otrzymanych substancji, będących bazą do opracowania skutecznych, o niespotykanych do tej pory właściwościach leczniczych i farmakologicznych leków, mogących zmienić spojrzenie na dotychczas stosowaną farmakoterapię grzybic” – powiedział Jerzy Milewski, Prezes Zarządu Blirt S.A.

Uzyskanie sukcesów w projektowaniu innowacyjnych, lepszych leków jest przede wszystkim uwarunkowane odkryciem molekularnych mechanizmów wad leków aktualnie stosowanych. Odkrycia takiego dokonaliśmy i to był przełom, który umożliwił nam zaprojektowanie na drodze racjonalnej i otrzymanie radykalnie ulepszonych półsyntetycznych pochodnych amfoterycyny B i nystatyny A1 – powiedział profesor Edward Borowski, członek Rady Naukowej Blirt.

Profesor Edward Borowski, członek Rady Naukowej Blirt to specjalista w zakresie chemii leków i odkrywca pierwszego w Polsce antybiotyku tetainy, związany z Politechniką Gdańską. W Blirt nadzoruje programy opracowywania innowacyjnych leków, w tym także program badawczy nad lekami przeciwgrzybiczymi. W trakcie swojej wieloletniej pracy na Politechnice Gdańskiej pełnił liczne funkcje, w tym Kierownika Zakładu Biochemii, Kierownika Katedry Technologii Leków i Biochemii, wicedyrektora oraz dyrektora Instytutu Chemii i Technologii Organicznej oraz Żywnościowej obejmującej kilka katedr. Był studentem profesora Wacława Szybalskiego, autorytetu i pioniera światowej biotechnologii. Współpracował także w instytucie Rutgera z noblistą prof. Selmanem A. Waxmanem (Nagroda Nobla w 1952 za odkrycie leku przeciwgruźliczego – streptomycyny). Imponujący dorobek naukowy Edwarda Borowskiego obejmuje blisko 800 pozycji, w tym 320 publikacji naukowych, 350 wystąpień na konferencjach naukowych oraz 70 patentów. Jest jednym z najczęściej na świecie cytowanych polskich naukowców.

Współpracował z licznymi instytucjami i organizacjami naukowymi w Polsce m.in. jako członek Komisji Antybiotyków PAN, członek Komisji Problemowej Mikrobiologii Przemysłowej Komitetu Nauki i Techniki, członek Komisji Mikrobiologii Przemysłowej PAN czy przewodniczący Komisji Ministerstwa Przemysłu Chemicznego ds. opracowania 15-letniego planu perspektywistycznego rozwoju przemysłu antybiotyków.

Zakażenia grzybicze

Grzyby występują powszechnie w środowisku człowieka. Do patogenów najczęściej stwierdzanych u ludzi należą grzyby z rodzaju Candida i Aspergillus. Liczba zachorowań na grzybice układowe stale rośnie. Rośnie także liczba przypadków zakażeń wywołanych przez szczepy grzybów lekoopornych oraz nowych gatunków, dotychczas rzadko spotykanych (m.in. Fusarium, Trichosporon, Scedosporium). Większość zakażeń rozwija się u osób z upośledzoną odpornością i jest wywoływana przez grzyby oportunistyczne tzn. chorobotwórcze jedynie u osób z obniżoną odpornością.

Od ponad 40 lat w leczeniu groźnych dla życia grzybic układowych konieczne jest stosowanie niezwykle kosztownych preparatów amfoterycyny B. Średni koszt terapii z wykorzystaniem tego związku to 40 tysięcy złotych. Obok amfoterycyny B w terapii grzybic układowych stosowane są także inne antybiotyki polienowe, również azole, antymetabolity i echinokandyny – klasy związków, wykazujących słabe perspektywy użycia jako inhibitory enzymatyczne – blokujące aktywność enzymów – ze względu na zjawisko mutacji genów kodujących te białka, zmniejszających powinowactwo leków do poszczególnych enzymów.

Nystatyna A1 jest stosowana w leczeniu miejscowym zakażeń wrażliwymi na ten antybiotyk grzybami, zwłaszcza kandydozy jamy ustnej, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego, skóry, gałek ocznych, paznokci, a także w profilaktyce zakażeń grzybiczych po leczeniu antybiotykami o szerokim spektrum działania oraz u chorych na nowotwory złośliwe (np. białaczki), czy przygotowywanych do zabiegów operacyjnych.

Koszty profilaktyki i leczenia przeciwgrzybiczego w krajach rozwiniętych rosną każdego roku. Związane jest to zarówno z rosnącą liczbą zakażeń, która przybrała na świecie rozmiary epidemii jak również z ich wzrastającą opornością na leczenie. Obecnie wartość światowego rynku leków przeciwgrzybicznych szacuje się na ok. 11 mld USD rocznie.

O Blircie

Blirt to firma o hybrydowym modelu biznesowym, łącząca profil badawczo – rozwojowy z laboratorium naukowym. Działalność Blirt obejmuje sprzedaż usług biotechnologicznych, realizację projektów badawczo – rozwojowych na zlecenie (outsourcing badań) oraz prowadzenie własnych komercyjnych projektów badawczo-rozwojowych. Oferta Blirt w zakresie outsourcingu badań dotyczy procesów w fazie przedklinicznych testów laboratoryjnych: konstrukcję cząsteczki, syntezę, testy in vitro oraz procesy analityczne w wybranych etapach testów w fazie klinicznej badań.

Potencjał Blirt tworzy silny zespół badawczy oraz współpraca z twórcami podstaw światowej biotechnologii prof. Hilarym Koprowskim, prof. Wacławem Szybalskim i ich uczniami. Firma zatrudnia 40 pracowników, w tym 27 członków zespołu badawczego, z których 12 posiada przynajmniej tytuł doktora w zakresie biologii molekularnej, biotechnologii, biochemii lub chemii organicznej. Członkowie zespołu opublikowali łącznie 885 publikacji naukowych. Blirt posiada własne laboratorium wyposażone w sprzęt najwyższej jakości. Siedziba Spółki mieści się w gdańskim Parku Naukowo – Technicznym im. Prof. Hilarego Koprowskiego.

PRportal.pl – informacje prasowe dla biznesu