Lewiatan o rządowym Planie rozwoju i konsolidacji finansów 2010 – 2011

przez | 02/02/2010

W opinii Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan przedstawiony dzisiaj Plan Rozwoju i Konsolidacji Finansów 2010-2011 oraz wczorajsza decyzja Premiera Donalda Tuska dotyczącą rezygnacji z udziału w wyborach prezydenckich są bardzo silnie ze sobą skorelowane. Dzięki temu istnieje realna szansa na wprowadzenie w życie propozycji zawartych w planach rządowych. A jest o co walczyć, bowiem Polska stoi przed wieloma wyzwaniami, obarczonymi dużym ryzykiem, ale także przed wieloma szansami.

Te wyzwania to, w opinii PKPP Lewiatan, przede wszystkim konieczność jednoznacznego rozwiązania problemów związanych z finansami publicznymi i likwidacji zagrożeń płynących z narastającego długu publicznego. To także problem demograficzny – starzenia się polskiego społeczeństwa i konsekwencji tego procesu, także dla finansów publicznych w długim okresie. Szanse tkwią natomiast w budowaniu trwałych podstaw rozwoju gospodarczego, opartych na potencjale kapitału ludzkiego w Polsce oraz przedsiębiorczości, innowacyjności i kreatywności, a także na efektywności państwa.

W opinii Lewiatana Plan Rozwoju i Konsolidacji Finansów Publicznych 2010-2011 jest odpowiedzią na te wyzwania i szanse.

W sprawie konsolidacji finansów publicznych rząd planuje działania, które trwale mają ustabilizować sytuację w tym obszarze. Dyskutowana możliwość zmiany definicji długu publicznego zostaje odłożona do momentu przyjęcia ustaw, które sprawią, iż taka zmiana nie zagrozi wiarygodności Polski. Rząd zamierza wprowadzić – do czasu obniżenia deficytu budżetowego do poziomu 3 proc. PKB – regułę wydatkową, która będzie dotyczyła tylko wydatków elastycznych (niespełna 30 proc. wydatków budżetowych). Zakłada ona możliwość wzrostu tych wydatków tylko o 1 punkt procentowy i inflację (czyli realnie o 1 punkt procentowy). W opinii PKPP Lewiatan to wielki koszt naprawy finansów publicznych i wielkie ryzyko dla polskich szans rozwojowych, bowiem ograniczeniu będą podlegać wydatki prorozwojowe, a nie wydatki sztywne.

W 2010 r., a także w jakiejś mierze w 2011 r. ubytki w dopływie środków na cele prorozwojowe będą uzupełniane z funduszy unijnych. Jednak w kolejnych latach ten dopływ będzie już niewielki w stosunku do potrzeb. To także wyzwanie – dla przedsiębiorstw i sektora bankowego – znacznego wzrostu wydatków na inwestycje, w tym inwestycje na badania i rozwój oraz inwestycje w innowacje z prywatnych środków. Rząd chce również oszczędzania publicznych pieniędzy. My chcielibyśmy mówić raczej o efektywnym wydawaniu publicznych pieniędzy. Takie podejście sprawdza się w biznesie (sprawdziło się m.in. w okresie osłabienia gospodarczego w 2009 r.), na pewno sprawdziłoby się także w sferze publicznej.

Po osiągnięciu przez deficyt budżetowy poziomu poniżej 3 proc. PKB rząd zamierza zmienić regułę wydatkową na regułę budżetową, zapisaną w ustawie o finansach publicznych, która będzie wiązała wydatki z budżetu państwa z dynamiką wzrostu gospodarczego osiągniętą w ciągu 5-6 lat poprzedzających konstruowanie budżetu (wzrost wydatków ma być niższy od tej dynamiki). Jednocześnie rząd planuje obniżenie pierwszego progu ostrożnościowego dla długu publicznego z 50 proc. do 40 proc. Lewiatan uznaje te rozwiązania za bardzo dobre. Wyjaśnienia jednak wymaga, jakiego zakresu wydatków będzie dotyczyła reguła budżetowa (Plan mówi o „możliwie szerokim zakresie wydatków sektora finansów publicznych”).

Rząd potwierdził zapowiadaną już wcześniej reformę systemu emerytalnego. Nie jest ona tak radykalna, jak chciałby Lewiatan. Planowane jest włączenie do powszechnego systemu emerytalnego pracowników służb mundurowych oraz zastosowanie kryterium dochodowego w przypadku rolników. Planowane jest również stopniowe podnoszenie wieku przechodzenia kobiet i mężczyzn na emeryturę. Rząd zamierza również zwiększyć efektywność części kapitałowej systemu emerytalnego, modyfikując zasady funkcjonowania OFE. PKPP Lewiatan uznaje te plany za słuszne.

Rząd mówi również o determinacji w zakończeniu prywatyzacji. I to w kontekście oceny nieefektywności obecności państwa w wielu obszarach gospodarki. Ta ocena jest ważna, bowiem mówi o dojrzałych motywach prywatyzacji, a nie tylko szukaniu wpływów do budżetu. Premier zapowiedział, co jest już dobrą praktyką, co tygodniowe monitorowanie przez Radę Ministrów postępów prywatyzacji.

Prywatyzowane mają być nie tylko przedsiębiorstwa znajdujące się w rękach Skarbu Państwa, ale także nieruchomości rolne Skarbu Państwa. Deklaracja dotycząca zakończenia prywatyzacji przedsiębiorstw jest już kolejną. Mamy nadzieję, że będzie ostatnią. Cieszy plan prywatyzacji nieruchomości rolnych, bowiem zniesie to jedną z wielu barier w procesie inwestycyjnym.

Rząd przedstawił również długoterminowy plan rozwoju, wykraczający daleko poza 2011 r. Uznajemy to za wielki plus Planu Rozwoju i Konsolidacji, rysujący perspektywę społeczną i ekonomiczną rozwoju Polski. W tych długoterminowych planach znajdują się priorytety edukacyjne – i to od przedszkola, poprzez wszystkie szczeble edukacji, po kształcenie ustawiczne. PKPP Lewiatan uznaje ten priorytet za kluczowy, także dla rozwoju przedsiębiorczości w Polsce.

Rząd mówi również o rozbudowie infrastruktury cyfrowej, bez czego trudno sobie wyobrazić dzisiaj jakikolwiek rozwój społeczny i gospodarczy. W pełni się z tym zgadzamy.

Z punktu widzenia przedsiębiorstw istotne są również sprawy związane z deregulacją działalności gospodarczej. Zaprezentowany w dniu dzisiejszym Plan Rozwoju i Konsolidacji Finansów 2010-2011 jest dobrym krokiem w kierunku odbiurokratyzowania gospodarki i liberalizacji przepisów prawa gospodarczego. Cieszy nas fakt, iż rozpoczęty już proces deregulacji będzie miał swoją kontynuację i stanie się w najbliższym okresie jednym z priorytetów rządu. Nawet efektywnie przeprowadzona reforma regulacji nie będzie miała jednak sensu bez jednocześnie przeprowadzonej reformy stanowienia prawa w naszym kraju i usprawnienia administracji publicznej. Obecny system stanowienia prawa umożliwia bowiem przyjmowanie regulacji prawnej z pominięciem interesariuszy, na których ta regulacja będzie miała wpływ. Brak konsultacji społecznych z zainteresowanymi stronami oraz nierzetelnie przygotowywanie oceny skutków regulacji (tzw. OSR), które nie wskazują decydentom jakie regulacji przyniesienie koszty i korzyści, nadal będzie przyczyniało się do tworzenia bubli prawnych pełnych barier dla obywateli i przedsiębiorców.

Cieszą nas deklaracje eliminacji niepotrzebnych procedur administracyjnych i formalności oraz rozwijania nowoczesnej, przyjaznej obywatelom i przedsiębiorcom e-administracji, ponieważ, jak dotąd, rząd nie ma w tym obszarze wielkich osiągnięć. Mamy stary, ale wciąż aktualny problem z rejestracją w tzw. jednym okienku oraz nie wdrożoną na czas dyrektywą usługową, która m.in. przewiduje upraszczanie procedur administracyjnych oraz wprowadzanie procedur elektronicznych.

Pozytywnie oceniamy plany rządu idące w kierunku usprawnienia funkcjonowania oraz zwiększenie dostępności wymiaru sprawiedliwości dla przedsiębiorców i obywateli. W naszym odczuciu niezbędna jest pełna elektronizacja zarówno sądów powszechnych, jak i administracyjnych na wzór niemiecki czy austriacki, co w dużym stopniu przyczyniłoby się do skrócenia czasu oczekiwania na termin rozprawy, trwania samych posiedzeń, kontaktów sądu ze stronami, czy pracy sekretariatów w sądzie.

W pełni akceptujemy również plany zwiększania aktywności zawodowej Polaków jako najważniejszej formuły zapewnienia rozwoju cywilizacyjnego przy jednoczesnym utrzymaniu zdrowych finansów publicznych.

Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan od dawna postuluje zwiększanie efektywności i lepsze adresowanie usług i świadczeń społecznych. Diagnoza przedstawiona w Planie i program pomocy dzięki aktywizacji społeczności lokalnych jest przedsięwzięciem ciekawym i zakrojonym na szerszą skalę. Projekt ten przedstawiony przez Premiera w kategoriach odpowiedzialności społecznej, ale i wyzwania cywilizacyjnego, może zapewnić realne efekty i przyczynić się do budowy kapitału społecznego i więzi społecznych, które są warunkiem nie tylko postępu społecznego, ale i rozwoju gospodarki.

Mamy nadzieję, że przedstawione dzisiaj przez Premiera Donalda Tuska plany rządu na lata 2010-2011, ale także plany daleko wykraczające poza te dwa lata, będą realizowane. Rząd złożył deklarację, że do połowy 2010 r. gotowe będą założenia do wszystkich propozycji zawartych w Planie, a do końca 2010 r. – projekty ustaw implementujące zaproponowane rozwiązania do naszego prawa. Zadeklarował również, że tak założenia, jak i projekty ustaw będą przygotowywane w konsultacji z partnerami społecznymi. Ze swej strony PKPP Lewiatan deklaruje pełne merytoryczne zaangażowanie w proces tych konsultacji, a także wsparcie przy ich wdrażaniu.

źródło/autor: Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan