NLP na psychologicznej mapie naukowej

przez | 18/01/2010

NLP (neuro-lingwistyczne programowanie) jest działem psychologii stosowanej, który powstał przy wykorzystaniu ogólnej wiedzy z zakresu psychologii. Wiele metod NLP czerpie także z dorobku innych dziedzin, np. lingwistyki, cybernetyki, antropologii, semantyki ogólnej, a także badaczy oraz klinicystów (np. Williama Wundta czy Jay’a Haley’a). Psychologia stosowana koncentruje się na wykorzystywaniu wyników badań do rozwiązywania problemów praktycznych.

NLP jest podejściem integracyjnym, co oznacza, że opracowano je w oparciu o obserwacje i analizy działań psychoterapeutów reprezentujących odmienne podejścia (terapia systemowa, terapia gestalt, terapia ericksonowska).

NLP zawiera w swoich modelach teoretycznych i sposobach pracy syntezę dorobku kilku pokoleń psychologów i psychoterapeutów. Dostarcza praktycznych i uniwersalnych metod, które są wykorzystywane zarówno w działach psychologii stosowanej, w tym psychologii pracy, psychologii wychowawczej czy psychologii klinicznej, jak też w innych dziedzinach, w których wykorzystywane są umiejętności psychologiczne (tzw. miękkie umiejętności). NLP – jako stworzona w wyniku obserwacji i analiz wiedza oraz zbiór umiejętności z zakresu skutecznej komunikacji i wprowadzania zmian w psychoterapii – ma swoje zastosowanie także w innych dziedzinach: m.in. zarządzaniu, edukacji, sporcie czy marketingu.

Trenerzy NLP oraz NLPt (neurolingwistycznej psychoterapii) podlegają podobnym regułom i stosują analogiczne metody pracy, jakie są wymagane w danych działach pomocy psychologicznej.

Psychologia    NLP

Psychoterapia – jej celem jest rozwój osobowości, zdrowie psychiczne oraz usuwanie lub zapobieganie objawom chorobowym pacjenta.Wymaga wysokiego poziomu kwalifikacji teoretycznych i klinicznych: Kwalifikacje zawodowe psychoterapeuta uzyskuje, gdy: ukończy studia medyczne, społeczne lub humanistyczne oraz odbędzie co najmniej 4-letnie szkolenie z zakresu psychoterapii. Szkolenie to musi składać się z 3 elementów: własnej psychoterapii, szkolenia teoretycznego i praktycznego oraz pracy z pacjentami pod superwizją.

Środowisko psychoterapeutów wydaje certyfikaty będące potwierdzeniem umiejętności psychoterapeutycznych.

Od 1991 roku w NLPt  (neurolingwistyczna psychoterapia) jest uznaną odrębną szkołą psychoterapii wpisaną  wśród 31 innych szkół na listę EAP (Europejskiego Stowarzyszenia Psychoterapii)Wymaga co najmniej 4-letniego szkolenia, które obejmuje: psychoterapię, superwizję, staż kliniczny, diagnozę psychologiczną i psychiatryczną, itd. (program tego szkolenia jest dostosowany do wymogów Europejskiego Stowarzyszenia NLPt, Europejskiego Stowarzyszenia Psychoterapii oraz Polskiej Rady Psychoterapii). Uczestnicy szkoleń przystępują do egzaminów weryfikujących ich wiedzę, a także poszanowanie kodeksu etycznego.Polskie Stowarzyszenie NLPt jest członkiem,   założycielem Polskiej Rady Psychoterapii, mającej na celu podnoszenie poziomu szkoleń w psychoterapii oraz świadczonych w jej ramach usług.Przedstawiciele Stowarzyszenia NLPt przez 3 lata uczestniczyli w konsultacjach społecznych, organizowanych przez Ministerstwo Zdrowia w toku prac nad ustawą o zawodzie psychoterapeuty.

Doradztwo – polega na pracy z osobami, które odczuwają brak zadowolenia z życia zawodowego lub prywatnego i potrzebują przewodnictwa i porady. Wymaga posiadania dyplomu ukończenia studiów psychologicznych i wiedzy z zakresu diagnozy psychologicznej i pomocy psychologicznej.

Rozwój osobisty – NLP uczy w jaki sposób skutecznie podejmować działania. NLP  rozwija zdolności komunikacyjne oraz interpersonalne. Uczy jak rozpoznawać problemy oraz pozwala efektywnie je rozwiązywać i osiągać założone cele.Od rzetelnych trenerów NLP wymaga się posiadania certyfikatu Praktyka NLP. Zdobywa się go przechodząc specjalny, trwający  minimum 130 godzin kurs szkoleniowy zakończony egzaminem.

Coaching – służy rozwojowi osoby lub zespołu. Coach wspiera w osiąganiu ustalonych celów.Wskazane jest posiadanie dyplomu ukończenia studiów psychologicznych i wiedzy z zakresu diagnozy psychologicznej i pomocy psychologicznej.

Coaching – NLP pomaga wypracować pozytywne i efektywne zachowania, umiejętności, przekonania ludzi w organizacjach. Wspiera ich w realizacji ich zadań i celów, w skutecznym funkcjonowaniu w rolach zawodowych.Wymaga posiadania Certyfikatu Coacha. W PI NLP zdobywa się go przechodząc specjalne, trwające 2 lata szkolenie zakończone ewaluacją. NLP może być wykorzystywane w wielu obszarach życia ludzkiego. Dostarcza uniwersalnych metod, które są stosowane w komunikacji międzyludzkiej, rozwiązywaniu problemów, wyznaczaniu i realizacji celów w zróżnicowanych obszarach – od coachingu i psychoterapii, przez edukację, aż po zarządzanie i inne dziedziny biznesu.

Istnieją prace naukowe potwierdzające skuteczność działania metod NLP. Badania nad NLP były i są prowadzone od wielu lat. Już w latach 80. XX wieku powstało około 100 prac z zakresu NLP i komunikacji. W publikacji „Theorie und Praxis der Neuro-Linguistischen Psychotherapie” przytoczono ponad 80 prac z wynikami badań dotyczących pomagania i efektywności technik NLP. Na przykład dowiedziono, że metody NLP są pomocne w redukcji fobii szkolnych i egzaminacyjnych, w poprawie zdolności zapamiętywania pisowni wyrazów (także u dzieci z rozpoznaną dysortografią), w rozwiązywaniu problemów, zmniejszaniu lęku, łagodzeniu objawów depresji i leczeniu psychosomatyki. Przy okazji stosowania metod związanych z oddziaływaniem psychologicznym, kluczowe jest działanie zgodne z określonymi zasadami etycznymi. Dotyczy to każdego oddziaływania psychologicznego, w tym NLP. Udostępnianie oraz przekazywanie wiedzy i umiejętności psychologicznych i psychoterapeutycznych w sposób niezgodny z normami przez osoby wykwalifikowane, jest całkowicie nieakceptowane i niezgodne z zasadami kodeksu etycznego.

Benedykt Peczko, Dyrektor Polskiego Instytutu NLP