Ministerstwo Pracy chce likwidacji systemu emerytalnego w obecnej formie?!

przez | 15/01/2010

Propozycja Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej ws. zmian w systemie o emeryturach kapitałowych grozi w efekcie likwidacją systemu emerytalnego w obecnym kształcie. Projekt, chcąc ukryć część zadłużenia państwa, sięga po pieniądze ubezpieczonych i spycha problem na następne rządy. Zabranie pieniędzy z OFE do ZUS uchroni rząd przed koniecznością zmiany definicji długu publicznego i przekroczeniem progów, ale narazi przyszłych emerytów na straty. Może to prowadzić do upadku OFE i obniżenia emerytur! To także zburzenie systemu budowanego przez ostatnie lata.

Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej proponuje:

  • Możliwość wypłaty środków z OFE jednorazowo – jej wprowadzenie pozwoli – zdaniem Ministerstwa – nie powoływać instytucji wypłacających świadczenia ze środków gromadzonych w OFE. Nie wiadomo natomiast kto wypłaci świadczenie tym, którzy zdecydują się pozostawić swoje oszczędności w OFE. Z projektu założeń wynika bowiem, że tylko w niektórych przypadkach ZUS będzie wypłacał pełną emeryturę. Możliwość jednorazowej wypłaty zgromadzonego kapitału jest zaprzeczeniem idei ubezpieczenia. Kto będzie także utrzymywał emerytów, którzy wydadzą wypłacone środki zbyt szybko i zostaną tym samym bez emerytury?
  • Obniżenie poziomu części składki przekazywanej do OFE do 3% – proponowane zmiany mogą doprowadzić do upadku OFE i załamania całej reformy emerytalnej.

Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej przekonuje:

  • proponowane zmiany zabezpieczą sytuację dochodową gospodarstw domowych, w których tylko jedna osoba realizuje karierę zawodową i nabywa prawo do emerytury. W uzasadnieniu do projektu nie ma jednak odpowiedzi na pytanie, na czym miałoby polegać to zabezpieczenie i co z zabezpieczeniem pozostałych rodzin, w których pracują oboje małżonkowie.
  • proponowane rozwiązanie stanowi dla ubezpieczonych dodatkową zachętę do planowania finansowo swojej przyszłej emerytury i pozwala zaprogramować swoje przyszłe dochody. Zdaniem Lewiatana proponowane zmiany nie umożliwią realizacji tych celów, istotnie zróżnicują natomiast sytuację ubezpieczonych. Nie wszyscy bowiem będą mieli możliwość swobodnego wyboru przekazania pieniędzy z OFE do ZUS lub IKE. Otóż osoby, które w ZUS nie zgromadzą środków wystarczających do przyznania emerytury w wysokości co najmniej dwukrotności emerytury minimalnej będą zmuszone do przekazania do ZUS wszystkich środków zgromadzonych w OFE. Czy takie zróżnicowanie pozycji prawnej ubezpieczonych jest zgodne z Konstytucją?

Zdaniem Lewiatana propozycje Ministra Pracy i Polityki Społecznej:

  • Prowadzą do demontażu jednej z najbardziej udanych reform okresu transformacji gospodarczej, którą w 1998 roku wypracowali z wielkim trudem rząd, obywatele, związkowcy i pracodawcy.
  • Podważają zaufanie do systemu emerytalnego i państwa wykazując, że politycy mogą dowolnie dysponować oszczędnościami ubezpieczonych. Reforma emerytalna miała natomiast ograniczyć wpływ polityków na wysokość naszych emerytur.
  • Spowodują, że w przyszłości, ze względu na starzenie się społeczeństwa, może zabraknąć pieniędzy na wypłatę emerytur. Grozić to będzie obniżeniem przyszłych emerytur i zablokowaniem waloryzacji świadczeń już przyznanych.
  • Ukryją część zadłużenia państwa – problem narastania długu wróci przy kolejnym spowolnieniu gospodarczym za 6-8 lat. Tymczasem działania na rzecz poprawy sytuacji budżetowej państwa powinny iść w kierunku wydłużenia aktywności zawodowej i likwidacji przywilejów emerytalnych rolników, górników i służb mundurowych.
  • Doprowadzą do upadku części OFE i ograniczy konkurencję, która jest niezbędna aby stymulować OFE do efektywnego inwestowania naszych składek.
  • ZUS nie zdąży w ciągu 3 miesięcy przygotować się do nowego rozdziału środków na nowe indywidualne konta ubezpieczonych oraz administrowania napływającymi z OFE środkami.

Oczekujemy, że zgodnie z ustaleniami Zespołu TK ds. ubezpieczeń społecznych, nowelizacja ustawy tak ważnej dla obywateli zostanie skonsultowana z partnerami społecznymi na forum Trójstronnej Komisji.

Zmiany w systemie emerytalnym powinny być elementem planowanej reformy, której celem jest dobro przyszłych emerytów – członków OFE. Powinny skupić się wokół optymalizacji inwestycji środków członków otwartych funduszy emerytalnych pod względem stopy zwrotu i bezpieczeństwa zainwestowanych środków w kilkudziesięcioletniej perspektywie.

Lewiatan postuluje następujące zmiany:

  • wprowadzenie systemu wielofunduszowego (obejmującego trzy subfundusze – o wysokim, średnim i niskim zaangażowaniu w akcje), co przywróci właściwą proporcję pomiędzy bezpieczeństwem lokat a wysokością zysku oraz ochrony kapitału przed skutkami inflacji
  • wprowadzenie zewnętrznego benchmarku do oceny efektywności inwestycji OFE, który uwzględnia nie tylko osiągane wyniki inwestycyjne ale także stopień podejmowanego ryzyka
  • zmianę struktury opłat pobieranych przez PTE, która obecnie nie jest wystarczająco powiązana z osiąganymi przez nie wynikami
  • zmianę modelu dotychczasowej polityki inwestycyjnej i kategorii dostępnych instrumentów inwestycyjnych – zmiany powinny premiować przede wszystkim długoterminowe podejście do inwestowania, co w efekcie powinno zapewnić klientom wyższe stopy zwrotu i wyższą emeryturę.