Jak przezwyciężyć bariery związane z konsolidacją firm?

przez | 29/06/2009

Mimo że specjaliści z zakresu fuzji i przejęć dostrzegają wiele przeszkód związanych z konsolidacją firm, blisko jedna trzecia z nich nie planuje żadnych zmian w zakresie integracji aktywów niematerialnych przedsiębiorstw – wynika z globalnego badania przeprowadzonego przez firmę doradczą Hay Group oraz serwis ekonomiczny ”mergermarket” należący do Grupy Financial Times. Eksperci Hay Group Polska analizują wyniki „M&A Global Research”, biorąc pod uwagę najważniejsze aspekty przyszłych transakcji. Prognozowany wzrost dynamiki procesów fuzji i przejęć, związany ze spowolnieniem gospodarczym sprawia, że na znaczeniu zyskuje umiejętne zarządzanie transakcjami z uwzględnieniem czynników, które wpływają na ich powodzenie.

Badanie, przeprowadzone przez Hay Group wśród 560 światowej klasy specjalistów zajmujących się fuzjami i przejęciami (Mergers&Acquisitions – M&A), pozwala zidentyfikować najważniejsze przeszkody na drodze do osiągnięcia sukcesu w transakcjach M&A.

Zdaniem respondentów należą do nich:

  • trudności w integracji kulturalnej oraz skoordynowaniu zasięgu rynkowego przejmowanej spółki,
  • realizacja zmian w obszarze przywództwa,
  • niedostateczna wiedza nt. klientów przejmowanej spółki oraz
  • zagadnienia związane z zarządzaniem.

Mimo świadomości istnienia powyższych przeszkód, jedynie niewielka część respondentów deklaruje chęć wprowadzenia zmian w strategiach dotyczących fuzji i przejęć. Blisko 31% respondentów z całego świata nie planuje żadnych zmian związanych ze strategią prowadzenia transakcji M&A. Skłonność do zmian związanych z integracją kulturalną i pracowniczą – uznawaną za najważniejszą barierę w transakcjach M&A – deklaruje jedynie 16% ankietowanych. Niespełna jedna dziesiąta badanych (9%) uwzględniłaby w przyszłych transakcjach zmiany związane z przywództwem, mimo że są one uznawane za drugą
z najważniejszych przeszkód w efektywnym zarządzaniu procesem fuzji i przejęć. Liderzy biznesowi wykazują się również niewielką determinacją w zakresie zmian dotyczących poprawy procesu planowania transakcji oraz badania przejmowanej spółki. Jedynie 17% ankietowanych deklaruje chęć prowadzenia działań z tego zakresu, mimo że niedostateczna wiedza nt. przejmowanej spółki uznawana jest za trzecią pod względem ważności przeszkodę, która utrudnia powodzenie transakcji M&A.

„Niespójność pomiędzy deklaracjami dotyczącymi najważniejszych barier zauważanych w procesie fuzji i przejęć a skłonnością do prowadzenia działań mających na celu przezwyciężenie ich w przyszłości może być spowodowana niedostateczną wiedzą respondentów nt. znaczenia, jakie odgrywa właściwa analiza aktywów niematerialnych przejmowanej firmy oraz oczekiwań jej klientów” – komentuje Mik Kuczkiewicz, Prezes Hay Group Polska. „W obliczu spowolnienia gospodarczego, kiedy to również w Polsce możemy się spodziewać zwiększenia dynamiki procesów fuzji i przejęć w wielu branżach i gałęziach przemysłu [a na fakt odwrócenia się trendu spadkowego zawierania transakcji fuzji i przejęć wskazuje najnowszy raport MergerStat] – brak działań z tego zakresu może skutkować trudnościami w zarządzaniu procesem fuzji i przejęć, a tym samym utrudnić osiągnięcie efektu synergii oraz zdyskontowanie spodziewanej przewagi rynkowej wynikającej ze zwiększenia potencjału biznesowego połączonych firm” – dodaje Mik Kuczkiewicz.

Panujący obecnie klimat ekonomiczny sprawia, że na znaczeniu zyskuje wiele aspektów związanych z utrzymaniem w przejmowanej firmie właściwego klimatu organizacyjnego oraz odpowiedniej komunikacji z klientami spółki, którzy cenią otwartość w informowaniu o konsekwencjach procesu fuzji i przejęć oraz planowanych zmianach.

„Podczas gdy światowym standardem stało się prowadzenie analiz typu due diligence, integracja aktywów niematerialnych firm wciąż postrzegana jest w kategoriach „miękkich”. Tymczasem aby właściwie wykorzystać potencjał wynikający z konsolidacji przedsiębiorstw, konieczne jest uwzględnienie nie tylko mechaniki procesów fuzji i przejęć, ale również aspektów takich jak kultura narodowa, a także kultura organizacyjna i style zarządzania w danej firmie” – komentuje Mik Kuczkiewicz. „Liderzy biznesowi nie powinni zapominać, że w trudnej sytuacji ekonomicznej programy poprawy klimatu organizacyjnego mogą przynieść polepszenie wyniku finansowego w stosunku do stanu sprzed podjęcia się procesu zmiany aż o 30%. Ponadto, jak wynika z poprzedniej edycji badania nt. fuzji i przejęć – organizacje, które dokonują analizy aktywów niematerialnych i prawnych przejmowanej spółki, wskazują na zwiększony wskaźnik powodzenia transakcji (70%) w przeciwieństwie do organizacji, które nie przeprowadzają takiej analizy (30%)” – dodaje Mik Kuczkiewicz.

Analizując najważniejsze problemy liderów biznesowych związane z transakcjami M&A oraz konsolidacją aktywów niematerialnych firm, można zauważyć pod tym względem duże zróżnicowanie regionalne. Dotyczy ono również skłonności do wprowadzania zmian w strategii związanej z planowanymi fuzjami i przejęciami. Ponad jedna piąta badanych (22%) z Europy Środkowo-Wschodniej nie dostrzega potrzeby wprowadzania jakichkolwiek zmian przy prowadzeniu transakcji M&A. Najmniej skłonni do korekty tej strategii są respondenci z Australii i Nowej Zelandii (71%), natomiast największą skłonność w tym zakresie wykazują przedstawiciele firm z Azji Południowo-Wschodniej (85%).

„Do najważniejszych barier, wymienianych przez respondentów z Europy Środkowo-Wschodniej dużo częściej niż w innych regionach, należą m.in. niedostateczny nacisk na innowacje i know-how w przejmowanej spółce, a także zagadnienia związane z kulturą organizacyjną i komunikacją. Na potrzebę uwzględnienia tych czynników w procesie fuzji i przejęć zwracają uwagę również liderzy biznesowi w Polsce. Sprzyja temu niewątpliwie napływ inwestycji zagranicznych, wzrost nakładów na działalność badawczo-rozwojową i dyfuzję innowacji, co przyczynia się również do nadania właściwej roli procesowi zarządzania aktywami niematerialnymi firmy” – komentuje Agnieszka Milewczyk, ekspert Hay Group Polska. „Znamienny jest również fakt, że wśród najważniejszych barier, wymienianych przez respondentów z Europy Środkowo-Wschodniej, ani razu nie pojawiła się kwestia integracji kulturowej ani terytorialnej. Mają na to wpływ m.in. wspólne korzenie kontynentu, a tym samym powszechnie rozumiane dziedzictwo, zwyczaje i symbolika, do których mogą odwołać się pracownicy poszczególnych firm. Tym bardziej, że nieuwzględnienie ww czynników ma duży wpływ na powodzenie lub nie transakcji. Szczególnie w przypadku przejęć nie chodzi przecież o sumę biznesów przejęcia ale o to aby biznes był bardziej efektywny. ” – dodaje Agnieszka Milewczyk.

Wyniki badania wskazują, że już na etapie analizy rynkowej kadra zarządzająca firmy, planującej fuzje i przejęcia, powinna zwrócić szczególną uwagę na integrację aktywów niematerialnych przedsiębiorstw. Konsekwentna polityka w tym zakresie może pomóc w usprawnieniu przebiegu procesu konsolidacji, a także zwiększeniu spodziewanych korzyści biznesowych, także w warunkach dekoniunktury.