Interpelacja w sprawie zniesienia obowiązku dokonywania okresowych przeglądów kas fiskalnych przez podatników prowadzących ewidencję przy ich użyciu

przez | 26/05/2009

Zgodnie z art.111 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004 o podatku od towarów i usług, podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.  

Z kolei art.111 ust.9 cytowanej ustawy upoważnia Ministra Finansów do wydania rozporządzenia, regulującego szereg niezbędnych kwestii związanych ze stosowaniem kas fiskalnych. Ostatni wydany taki akt pochodzi z dnia 28 listopada 2008r. i zatytułowany jest: W sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące oraz warunków ich stosowania. Wynika z niego m.in. szereg obowiązków dla podatników prowadzących ewidencję przy użyciu kas fiskalnych, a jednym z nich jest konieczność zgłaszania kas do okresowego przeglądu technicznego u właściwego serwisanta (§7 ust.1 pkt 6 tego rozporządzenia).

Początkowo Minister Finansów wymagał od podatnika zgłaszania kas fiskalnych do przeglądu co 6 miesięcy. Następnie wydłużył ten okres do jednego roku. Obecnie obowiązujące rozporządzenie, w swoim §16 ust.1 zawiera zapis, zgodnie z którym obowiązkowego przeglądu kas dokonuje się co 24 miesiące, z wyjątkiem kas o zastosowaniu specjalnym. Ostatni kształt tego przepisu o niewątpliwie kolejny krok idący w dobrym kierunku. Dlaczego by jednak nie pójść jeszcze dalej i zupełnie nie zrezygnować z obowiązku dokonywania przeglądów?

Za takim rozwiązaniem przemawia szereg różnorodnych argumentów.

Po pierwsze, konieczność dokonywania okresowej kontroli znajdujących się w użyciu podatników kas rejestrujących to ogromny wyraz nieufności państwa do obywateli. Obowiązek ten zdaje się być wyrazem swoistej filozofii rodem z PRL-u, że obywatel to oszust, i że na każdym kroku chce państwo oszukać. Państwo w drodze ciągłych weryfikacji może i przywraca mu – ale tylko na chwilę – dobre imię. Najwyższy czas wreszcie przyjąć, że znakomitej większości obywateli takie praktyki nie w głowie.

Po drugie, likwidacja obowiązku okresowych przeglądów kas rejestrujących jest oczekiwana przez przedsiębiorców, szczególnie tych drobnych, dla których każda wizyta serwisanta to spory, dodatkowy wydatek – ich zdaniem – nie wiedzieć czemu służący.

Po trzecie, kasy fiskalne to w pełni skomputeryzowane i doskonale zabezpieczone urządzenia. Każda próba ingerencji w ich oprogramowanie lub pamięć pozostawia po sobie trwały ślad. Ponadto jakiekolwiek próby sfałszowania zapisów z ich pracy wymagają znacznej fachowej wiedzy, której z reguły nie posiadają obsługujący je sprzedawcy.

Po czwarte, jak wynika z relacji podatników, przeglądy organizowane przez uprawnione do tego firmy to często mniejsza lub większa fikcja. Wizyty serwisantów z reguły sprowadzają się do uruchomienia przez nich automatycznych funkcji testowych samego urządzenia. Takiego okresowego „przeglądu” mógłby równie dobrze dokonywać sam podatnik, archiwizując jego wynik w postaci wydruku, celem okazania w razie niezapowiedzianej kontroli.

I po piąte wreszcie, jak wynika z rozporządzenia w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące oraz warunków ich stosowania, do obowiązków podatnika używającego kasy fiskalnej należy udostępniać kasy do kontroli stanu nienaruszalności kasy i prawidłowości jej pracy na każde żądanie właściwych organów. Zapis ten, w połączeniu z surowymi sankcjami za oszustwa podatkowe, stanowi wystarczające zabezpieczenie przed próbami dokonywania nadużyć przez podatników używających kas fiskalnych.

Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej argumenty, można z całą pewnością stwierdzić, iż obowiązek dokonywania okresowych przeglądów kas fiskalnych przez podatników prowadzących ewidencję przy ich użyciu może i powinien zostać w najbliższym czasie zniesiony. Jego dalszego utrzymywania nie można w szczególności uzasadniać jego funkcją prewencyjną, tzn. możliwością zapobiegania ewentualnym nadużyciom. Taki sam cel realizują przecież równolegle instytucja niezapowiedzianych kontroli dokonywanych przez właściwe organy, np. podatkowe, oraz surowe sankcje za przestępstwa podatkowe. Wymienione mechanizmy z powodzeniem spełniają swoją rolę i nie ma powodów, dla których miałyby być dublowane przez instytucję obowiązkowych przeglądów urządzeń rejestrujących.

Z tego punktu widzenia wprowadzanie takich dodatkowych zabezpieczeń jest całkowicie zbędne.

Jeśli natomiast obowiązek, o którym mowa, służyć ma realizacji – oprócz funkcji prewencyjnej – celu fiskalnego, tzn. pełnić ma rolę swoistego parapodatku, to czas wreszcie skończyć z jego tak „zakamuflowaną” formą i przyjąć jasne i czytelne reguły jego pobierania. Obywatel powinien znać i rozumieć powody, dla których jest zmuszany ponosić takie czy inne obciążenia finansowe.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującym pytaniem:

Czy Pan Minister rozważa możliwość zniesienia obowiązku dokonywania okresowych przeglądów kas fiskalnych przez podatników prowadzących ewidencję przy ich użyciu?

Łukasz Gibała