Rynek pracy w dobie kryzysu

przez | 20/05/2009

Od momentu, w którym pojawiły się doniesienia o kryzysie, można zaobserwować mniejszą mobilność pracowników i ich malejące zainteresowanie zmianą pracy.

Zauważalny jest ogólny spadek liczby ofert pracy w porównaniu do lat ubiegłych, ale również spadek aplikacji spływających w odpowiedzi na poszczególne ogłoszenia – różnica wynosi około 30%. Paradoks ten wynika m.in. z obaw pracowników przed zmianą pracy w obecnej, trudnej sytuacji, a także w obliczu częstych doniesień o wzroście bezrobocia. Kandydaci wyżej cenią bezpieczeństwo zatrudnienia i nie są już tak chętni i otwarci na zmianę pracy, jak w roku ubiegłym.

„Obserwując pierwszy kwartał bieżącego roku możemy stwierdzić, że ten rok jest czasem zmian na rynku pracy. W roku 2008 pracownicy chętnie zmieniali pracę, szukając lepszych warunków, wyższego wynagrodzenia. W pierwszym kwartale 2009 roku osoby pracujące nie były już tak otarte na zmianę, obawiając się obecnej sytuacji na rynku, pracodawcy natomiast poszukiwali oszczędności tnąc koszty polityki personalnej. Trzeba jednak pamiętać, że kryzys nie dotknie wszystkich branż i sektorów w równym stopniu. Sytuacja gospodarcza wzmocniła zapotrzebowanie na skutecznych handlowców, wykwalifikowanych pracowników i inżynierów. Podobnie doświadczenie w branży IT również będzie skutecznie chroniło przed skutkami kryzysu” – mówi Katarzyna Tajchman, HR manager w Work Express.

Kandydaci biorący udział w procesach rekrutacyjnych prowadzonych przez Work Express (ok. 5 000 osób), wykazują wiarę w siłę rekomendacji. Wykorzystują sieć kontaktów społecznych, m.in. poprzez zakładanie profili na portalach społecznościowych i biznesowych. Coraz więcej firm w Polsce, jako jeden ze sposobów rekrutacji, stosuje właśnie polecanie kandydatów przez obecnych pracowników, które wiąże się z ich gratyfikacją. Osoby poszukujące pracy stają się coraz bardziej aktywne, kontaktując się z agencją doradztwa personalnego i składając swoje CV w bazie danych, biorąc udział w targach pracy i różnorodnych imprezach związanych z rynkiem pracy. Nie zmieniły się natomiast standardowe metody poszukiwania pracy. Na pierwsze miejsce wysuwa się odpowiadanie na oferty pracy znalezione w Internecie lub prasie. To właśnie Internet stał się najskuteczniejszym i jednocześnie najwygodniejszym sposobem na szukanie i znalezienie pracy.

Branże, w których odnotowano najwięcej ofert pracy

Porównując IV kwartał 2008 r. z I kwartałem 2009 r. widać jednak wzrost liczby ofert pracy o 35%. Wzrasta zwłaszcza liczba ofert skierowanych do sił sprzedaży. Największy wzrost ofert pracy obserwuje się obecnie w działach handlowych (wzrost o 20%), księgowych (10%) i inżynieryjnych (13%).

O kilkanaście procent zmniejszyła się natomiast liczba ofert w działach HR, transportu i logistyki, marketingu i PR.

Profil zatrudnianych pracowników

Zdecydowanie najwięcej napływających do Work Express ofert pracy skierowanych było do specjalistów (63%), następnie do osób pracujących na stanowiskach kierowniczych (25%) i asystenckich (12%).

Pracownicy, którzy najczęściej poszukiwali pracy w I kwartale 2009 roku

55% osób poszukujących w I kwartale 2009 roku pracy to osoby, które zostały zwolnione lub grozi im utrata miejsca pracy. W porównaniu z rokiem ubiegłym, w którym z podobnego powodu zgłaszało się do Work Express jedynie 15% kandydatów, widać tu znaczną różnicę. Dużo kandydatów zgłaszało się z branż dotkniętych kryzysem i tu widać widoczny wzrost: z 12% w 2008 do 31% w 2009 roku. Zanotowano również wzrost zainteresowania ofertami pracy wśród pracowników wracających z zagranicy.

Nieco mniejszy wzrost zainteresowania pracą zaobserwowano wśród pracowników administracji biurowej (z 21% do 25%), przybyło też kandydatów wśród osób z niewielkim, 4-8 miesięcznym doświadczeniem zawodowym: wzrost z 15% do 21%.

Wzrasta też liczba kandydatów ze znajomością języków obcych (z 12% na 17%), co być może związane jest ze wzrostem liczby osób szukających pracy po powrocie do kraju. Więcej niż w roku ubiegłym jest też kandydatów po 45 roku życia – wzrost z 13% na 15%.

Spada natomiast liczba kandydatów wśród, poszukiwanych na rynku, przedstawicieli handlowych (spadek z 32% na 24%). Aż 55% ofert pracy Agencja Work Express kieruje obecnie do handlowców. Spada też liczba kandydatów wśród osób bez doświadczenia zawodowego (spadek z 9% na 6%).

Prognoza na 2009 rok

Za zmieniającą się sytuacją gospodarczą kraju wywołaną ogólnoświatową koniunkturą podążają zmiany na rynku pracy. Dynamika zatrudnienia uległa w ostatnich miesiącach znacznemu spowolnieniu. Ostatnie lata umocniły pozycję pracownika, ale po pierwszym kwartale 2009 należy przypuszczać, że sytuacja zaczyna się zmieniać. Spodziewamy się, że rynek pracy osiągnie równowagę pomiędzy wymaganiami ze strony pracodawców i oczekiwaniami ze strony pracowników.

W wybranych branżach i specjalizacjach będzie dużo trudniej o znalezienie pracy, natomiast firmy będą miały łatwiejszy dostęp do specjalistów, którzy nie będą mieli wysokich oczekiwań finansowych. Możliwie, że w niektórych branżach sytuacja zmieni się na tyle, że będziemy mogli znowu mówić o rynku pracodawcy.

W bieżącym roku pracodawcy będą najczęściej poszukiwali:

  • Sił sprzedaży – w dalszym ciągu największe zapotrzebowanie będzie na przedstawicieli handlowych, inżynierów sprzedaży i managerów działów handlowych;
  • Specjalistów zajmujących się informacją gospodarczą – na temat kondycji finansowej potencjalnych i obecnych kontrahentów, ale także osób zajmujących się windykacją zaległych należności;
  • Specjalistów ds. marketingu i PR – wzmacniając wizerunek firmy na rynku i świadomość usługi lub produktu u potencjalnego odbiorcy;
  • Księgowych, specjalistów ds. finansów – niezbędnych przy redukcji kosztów, opracowywaniu nowych planów i strategii finansowych;
  • Prawników, specjalistów ds. zakupów i zamówień publicznych – przede wszystkim w zakresie przygotowania umów handlowych, wniosków, przetargów, ale także podczas ogłaszania upadłości;
  • Specjalistów ds. HR i obsługi kadrowo- płacowej – do wprowadzania nowej polityki personalnej firmy, która ma służyć maksymalnie efektywnemu wykorzystaniu posiadanych zasobów.