Polskie sądownictwo wymaga reform

przez | 19/05/2009

Środowisko polskich przedsiębiorców od wielu lat apeluje o reformę organizacji systemu sądownictwa. Dlatego Krajowa Izba Gospodarcza popiera propozycję resortu sprawiedliwości zakładającą m.in. wprowadzenie instytucji menedżera/dyrektora sądu oraz wdrożenie systemu okresowych ocen pracy sędziów.

„Po 1989 r. przeprowadzono reformę gospodarczą, administracyjną, samorządową, ale w zakresie organizacji wymiaru sprawiedliwości tak naprawdę niewiele się zmieniło. A przecież funkcjonowanie sądownictwa jest sprawą pierwszoplanową, szczególnie dla przedsiębiorców. Do sądów należy rozstrzyganie sporów gospodarczych i cywilnych związanych z działalnością gospodarczą, nadzorowanie egzekwowania roszczeń w drodze postępowania egzekucyjnego, czy przeprowadzanie postępowań upadłościowych i wykreślanie przedsiębiorców z rejestru. W tych dziedzinach w Polsce nadal pozostaje wiele do zrobienia. Potwierdza to m.in. raport Banku Światowego „Doing Business 2008”, w którym Polska znajduje się na odległej 68. pozycji wśród 175. ocenianych krajów, jeżeli chodzi o szybkość dochodzenia należności z umów” – mówi Andrzej Arendarski, Prezes Krajowej Izby Gospodarczej, Wiceprezes Eurochambres.

Wprowadzenie instytucji menedżera/dyrektora sądu realizuje wielokrotnie zgłaszany przez przedsiębiorców postulat konieczności odciążenia sędziów od wykonywania pracy biurowej i podejmowania czynności techniczno-procesowych. Wykonywanie tego typu zadań pochłania zbyt dużo czasu pracy sędziego, który powinien być wykorzystywany na orzekanie i podejmowanie merytorycznych decyzji. Rozdzielenie działalności administracyjnej sądów od działalności sędziowskiej z pewnością może usprawnić funkcjonowanie sądów.

Zgodnie z propozycją, menedżer/dyrektor sądu będzie odpowiedzialny za zapewnienie i sprawne funkcjonowanie infrastruktury sądu oraz efektywne zarządzanie personelem pomocniczym. Na prezesie sądu spoczywać natomiast będzie odpowiedzialność za zapewnienie, poprzez właściwe kierowanie pracą sędziów (a także referendarzy sądowych i asystentów sędziów), wysokiej jakości podstawowych działań sądu – czyli sprawowania wymiaru sprawiedliwości i wykonywania zadań z zakresu ochrony prawnej.

Poprawie efektywności pracy sędziów służył będzie także zaproponowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości system okresowych ocen pracy sędziów. Oceny będą dokonywane przez sędziów wizytatorów powoływanych przez prezesów sądów apelacyjnych, przy zagwarantowaniu zasady jawności oraz prawa sędziego do kwestionowania dokonanej oceny i poddaniu jej dwustopniowej kontroli. Zdaniem KIG, system ten pozwoli zabezpieczyć konstytucyjną niezależność sędziowską.

Wątpliwości środowiska przedsiębiorców w związku z propozycją reformy budzi jednak brak uwzględnienia postulatów środowiska sędziowskiego w zaproponowanej, nowej organizacji samorządu sędziowskiego.