Barometry gospodarki – wskaźniki ufności konsumenckiej

przez | 07/05/2009

Od stycznia 2004 Główny Urząd Statystyczny prowadzi comiesięczne badania koniunktury konsumenckiej. Są one barometrem sytuacji ekonomicznej i przewidywań Polaków dotyczących najbliższej przyszłości.

Badania są prowadzone na próbce około 1700 gospodarstw domowych i mają na celu określenie zmian sytuacji finansowej gospodarstw domowych i w konsekwencji ogólnej sytuacji ekonomicznej w Polsce. Respondenci dokonują oceny sytuacji ekonomicznej w ostatnich oraz najbliższych 12 miesiącach,  aktualnie realizowanych ważnych zakupów, przewidywanych zmian na rynku pracy oraz możliwości oszczędzania pieniędzy w najbliższych 12 miesiącach.

Na podstawie otrzymanych odpowiedzi jest konstruowany Bieżący Wskaźnik Ufności Konsumenckiej (BWUK), obrazujący tendencje zmian w konsumpcji indywidualnej oraz Wyprzedzający Wskaźnik Ufności Konsumenckiej (WWUK). Jest on obliczany, jako średnia sald ocen zmian sytuacji finansowej gospodarstw domowych, zmian ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju oraz  dokonywania ważnych zakupów.

Wyprzedzający wskaźnik ufności konsumenckiej stanowi  średnią sald ocen zmian sytuacji finansowej gospodarstw domowych, ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju, trendów zmian poziomu bezrobocia i oszczędzania pieniędzy w najbliższych 12 miesiącach.

Wartości wskaźników tworzą oscylator, zmieniający się w zakresie od -100 do + 100. Dodatni odczyt wskaźnika oznacza przewagę liczebną konsumentów reprezentujących nastroje optymistyczne, natomiast ujemny świadczy o przewadze liczbowej pesymistów.

Niekorzystne tendencje zmian wskaźników ufności konsumenckiej świadczą o pogorszeniu się czynników oddziałujących na kształtowanie się konsumpcji gospodarstw domowych. Ma to w efekcie negatywny wpływ na  zmiany  sytuacji gospodarczej kraju i w konsekwencji, wzrost bezrobocia.

Po dwuletnich wzrostach, od maja 2008 r. rozpoczęły się spadki nastrojów wśród polskich konsumentów. Coraz niższe odczyty obu wskaźników świadczyły o pogarszaniu się  sytuacji ekonomicznej naszego społeczeństwa. Wzrastała również liczba respondentów przewidujących  pogorszenie ich sytuacji ekonomicznej w ciągu najbliższych 12 miesięcy.  Przyczyną takich postaw było odnotowywanie  słabszych, niż poprzednio wskaźników makroekonomicznych, mających wpływ na wzrost bezrobocia, zmniejszenie możliwości oszczędzania pieniędzy i dokonywania ważnych zakupów.  Ponadto kryzys na rynkach finansowych przyczynił się do  dalszego spadku ilości optymistów – wskaźniki sięgnęły najniższych od czterech lat poziomów.  Uwidoczniła się silna tendencja dla spowolnienia dynamiki konsumpcji indywidualnej, o czym świadczą znacznie niższe wartości wskaźnika wyprzedzającego.

W kwietniu 2009 r. odnotowano odreagowanie nastrojów. Pomimo, że  do osiągnięcia poziomów z poprzednich trzech lat brakuje sporo, może być to symptom wzrostu optymizmu Polaków, który jest niezbędny dla poprawy koniunktury.

Jan Mazurek