Barometry kryzysu – Beżowa Księga Fed

przez | 21/04/2009

Jak wskazuje nazwa, Beżowa Księga (Beige Book), będąca raportem o stanie gospodarki, opracowanym przez ekspertów ekonomicznych w Stanach Zjednoczonych wydawana jest w beżowych okładkach. Taka tradycja jest kultywowana od 1987 r. – wcześniej była to Czerwona Księga.

Beżowa Księga jest publikowana osiem razy w ciągu roku przez Bank Rezerwy Federalnej. Zawarte w niej informacje mają pomóc zdiagnozować aktualną sytuację gospodarczą Stanów Zjednoczonych oraz przewidzieć jej rozwój w najbliższej przyszłości. Pomaga to Radzie Rezerw Federalnych (Federal Open Market Commitee, „FOMC”) w podejmowaniu  decyzji w zakresie polityki pieniężnej, a w szczególności ustalaniu poziomu stóp procentowych w Stanach Zjednoczonych. Dla ekonomistów  raport zawarty w owej „księdze mądrości” stanowi cenne źródło wiedzy o sytuacji gospodarczej USA.

Procedura przygotowywania Beżowej Księgi polega na tym, że w pierwszym etapie 12 lokalnych oddziałów Fed zbiera od ekonomistów, ekspertów, menedżerów dużych firm dane dotyczące obszarów ich działalności (dystryktów). W szczególności, pod uwagę brane są takie wskaźniki, jak: inflacja, produkcja przemysłowa,  sprzedaż, wydatki konsumentów. Te z kolei, przekazywane są do centralnego oddziału Banku Rezerwy Federalnej (Fed), który opracowuje finalny dokument – Beżową Księgę.

Raport ten nie stanowi opracowania najeżonego wyrafinowanymi statystykami i wskaźnikami, lecz zawiera głównie opisy i opinie. Przedstawia on analizę stanu gospodarki w 12 dystryktach USA w podziale na sektory: przedsiębiorstwa produkcyjne, budownictwo, sektor finansowo-bankowy, handel detaliczny, turystyka i usługi, przemysł wydobywczy, rolnictwo. W opracowaniu uwzględnia się również wydatki konsumentów oraz sytuację na rynku pracy.

Aby członkowie FOMC mieli czas na zapoznanie się z raportem, jest on publikowany na dwa tygodnie przed posiedzeniem Fed. W przeciwieństwie do swej poprzedniczki, Beżowa Księga różni się nie tylko kolorem okładek, lecz jest dostępna publicznie, można znaleźć ją w Internecie.

Beżowa Księga stanowi cenne źródło wiedzy o gospodarce Stanów Zjednoczonych, z którego korzystają ekonomiści na całym świecie. Jednak nie zawsze można przewidzieć, jaką decyzję na najbliższym posiedzeniu podejmie FOMC, bowiem w okresie dwóch tygodni sporo może wydarzyć się w gospodarce kraju.

Beżowa Księga wielokrotnie trafnie opisywała stan gospodarki amerykańskiej. Na przykład w czwartym kwartale 2007 r. pisano o rosnących problemach rynku nieruchomości w USA. W kwietniu 2008 r. przestrzegała fatalnymi danymi, podczas gdy giełdy dalej rosły.

W październiku 2008 r. Fed ocenił, że aktywność gospodarcza we wszystkich 12 dystryktach spadła. Pesymistycznie prognozowano również przyszłość.

Ostatni, kwietniowy raport, zawarty w Beżowej Księdze mówi o wolniejszym kurczeniu się gospodarki amerykańskiej. Wynika z niego również, że w niektórych regionach USA odnotowano w marcu wzrost sprzedaży detalicznej. Nie oznacza to jeszcze, że kryzys powiedział Stanom „goodbye”. Aby powiedzieć, w którym kierunku pójdzie amerykańska gospodarka, należy poczekać przynajmniej kilka miesięcy.

Jan Mazurek