31 marca 2009 r. w życie wchodzi ustawa o upadłości konsumenckiej

przez | 30/03/2009

Prace nad uregulowaniem instytucji upadłości konsumenckiej w polskim prawie trwały przez 3 kadencje Sejmu – pierwszy projekt pojawił się w 2003 r. PKPP Lewiatan uczestniczyła w nich od początku. Dziś oceniamy, że przyjęta ustawa jest optymalnym rozwiązaniem mogącym dobrze służyć zarówno dłużnikom, jak i wierzycielom.

Wchodząca w życie ustawa dzięki restrykcyjnym warunkom i konsekwencjom ogłoszenia upadłości uniemożliwia nieuzasadnione nadużywanie instytucji upadłości. Możliwość taka, w ocenie PKPP Lewiatan, powinna być dana osobom, które rzeczywiście znalazły się w dramatycznej sytuacji, a nie tym, którzy upadłość chcą traktować jako sposób na pozbycie się uciążliwych zobowiązań kredytowych. Wprowadzany system jest korzystny zarówno dla wierzyciela, jak i dłużnika – jest mało skomplikowany, nie generuje kosztów, a postępowanie jest szybkie do przeprowadzenia.

Najważniejsze regulacje upadłości konsumenckiej w ustawie:

  • Wniosek o ogłoszenie upadłości może złożyć jedynie dłużnik – osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, która z przyczyn od siebie niezależnych i wyjątkowych popadła w niewypłacalność.
  • Likwidację masy upadłości upadły (dłużnik) może prowadzić pod nadzorem syndyka.
  • Upadłość konsumencka nie może zostać ogłoszona, gdy dłużnik ma tylko jednego wierzyciela.
  • Dłużnik nie jest zobligowany żadnym terminem do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
  • Wniosek o ogłoszenie upadłości należy złożyć w sądzie rejonowym (upadłościowym) właściwym dla miejsca zamieszkania dłużnika.
  • Wniosek podlega sądowej opłacie w wysokości 200 zł.
  • W przypadku upadłości konsumenckiej obowiązuje jeden tryb upadłości – likwidacja majątku dłużnika.
  • Wniosek o ogłoszenie upadłości można złożyć raz na 10 lat.
  • Po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości sąd niezwłocznie dokonuje zabezpieczenia majątku dłużnika.
  • Dłużnik od momentu wydania przez sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości traci prawo do zarządu swoim majątkiem.
  • Jeśli w skład masy upadłości wchodzi lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny, którego właścicielem jest dłużnik, zostaje on sprzedany, a z sumy uzyskanej wydziela się dłużnikowi kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu lokalu za okres dwunastu miesięcy.
  • Jeżeli upadły nie wyda syndykowi całego swojego majątku albo niezbędnych dokumentów, lub nie wykonuje ciążących na nim obowiązków, wówczas sąd umarza postępowanie.

Sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeśli dłużnik popadł w niewypłacalność wskutek swojej lekkomyślności lub niedbalstwa – w szczególności w przypadku, gdy dłużnik zaciągnął zobowiązanie będąc niewypłacalnym lub stracił pracę ze swojej winy lub za swoją zgodą. Sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości również wtedy, gdy majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania – gdy jest obciążony np. hipoteką lub zastawem w takim stopniu, że pozostały jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania.

Liczymy na to, że wprowadzenie do polskiego systemu prawnego upadłości konsumenckiej uporządkuje relacje między wierzycielami i dłużnikami, da możliwość wyjścia z trudnej sytuacji osobom, które z przyczyn od siebie niezależnych stały się niewypłacalne i przybliży prawodawstwo polskie do standardów europejskich.