Rusza kampania „Język to podstawa. Ucz się języków”

By | 28/09/2011

26 września, w 10 rocznicę ustanowienia Europejskiego Dnia Języków, w Auli Politechniki Warszawskiej odbyła się Gala Językowa inaugurująca ogólnopolską kampanię społeczną „Język to podstawa. Ucz się języków”.

Obecni byli reprezentanci władz oświatowych i samorządowych oraz instytucji edukacyjnych, a także przedstawiciele uczelni wyższych, środowisk naukowych i biznesu. Plan kampanii wraz z jej celami został zaprezentowany przez Jacka Olechowskiego, wiceprezesa Międzynarodowego Stowarzyszenia Reklamy w Polsce (IAA), które − wraz Fundacją Instytut Jakości w Edukacji (FIJED) oraz Polskim Stowarzyszeniem na Rzecz Jakości w Nauczaniu Języków Obcych (PASE) − współorganizuje kampanię.

Do kampanii przyłączyli się także partnerzy z wieloletnim  doświadczeniem w nauczaniu języków obcych, m.in.: British Council, Instytut Austriacki, Goethe Institute, Cambridge ESOL Examinations (Cambridge ESOL),  wydawnictwo Pearson oraz liczne szkoły języków w tym szkoły zrzeszone w Stowarzyszeniu PASE oraz empik school i Speak Up.

Obecni podczas inauguracyjnej gali ambasadorzy: Wielkiej Brytanii, Austrii oraz Republiki Federalnej Niemiec podpisali deklarację na rzecz wpierania wielojęzyczności i propagowania nauki języków obcych .

Aktywnościom w przestrzeni publicznej, a przede wszystkim popularyzatorskim działaniom w mediach, twarzy i nazwiska użyczają Radek Brzózka – prezenter telewizyjny oraz Marek Kościkiewicz – muzyk i producent.

Jednym z kluczowych działań w ramach kampanii „Język to podstawa. Ucz się języków” jest polska edycja badania Indeksu Polityki Językowej w ramach projektu Language Rich Europe (LRE)/ Europa Bogata Językami, obejmującego poszczególne kraje członkowskie Unii Europejskiej. Projekt realizowany jest w ponad 20 krajach europejskich przez konsorcjum ponad 30 partnerów przy wsparciu Komisji Europejskiej. Założeniem tego europejskiego projektu badawczego jest poznanie strategii językowych krajów UE, monitorowanie ich efektywności i badanie opinii społecznej w zakresie świadomości językowej. Celem projektu jest zwrócenie uwagi przedstawicieli rządów, biznesu i społeczeństw w Europie na sytuację w dziedzinie nauczania języków, znaczenie komunikacji językowej w budowaniu stabilnie rozwijających się społeczeństw obywatelskich, a także na konieczność publicznej debaty na ten temat i z motywowanie obywateli UE do nauki języków. Wyniki badań pokazują, na ile poszczególne kraje przygotowane są językowo na przyjmowanie gości z zagranicy − na przykład Polska w kontekście nadchodzącego EURO 2012.

Podczas gali zostały ogłoszone wyniki badań przeprowadzonych według metodologii LRE przez organizatorów polskiej kampanii. Z badania, opartego na analizie  dostępnych danych oraz wiedzy eksperckiej, jak również na wywiadach bezpośrednich i kwerendach kwestionariuszowych, wyłonił się obraz polskiej polityki i praktyki w nauczaniu  języków na tle standardów i rekomendacji Komisji Europejskiej. Indeks LRE, zwany Europejskim Wskaźnikiem Praktyk i Strategii dla Wielojęzyczności, osiągnął w polskim badaniu nieco ponad 40 procent, co znaczy, że jedynie w takim właśnie stopniu  Polska spełnia rekomendacje i zalecenia Unii Europejskiej dotyczące wspierania znajomości języków obcych.

Badanie skoncentrowało się na 4 kluczowych obszarach: edukacji (ramy czasowe obowiązkowej edukacji językowej, oferta językowa w szkołach i na uczelniach, przygotowanie nauczycieli do wykonywania zawodu), usługach i sferze publicznej (języki obce w urzędach, na stronach www administracji państwowej i samorządowej, w  środkach komunikacji miejskiej, bibliotekach, firmach usługowych etc.), biznesie (troska o rozwój językowy pracowników) oraz mediach (dostępność prasy i literatury obcojęzycznej).

Najsłabszy wynik (nieco ponad 30 proc.) odnotowaliśmy w obszarze edukacyjnym, zwłaszcza w segmencie wczesnej edukacji (przedszkola), i we wspieraniu rozwoju językowego w firmach.

Trochę lepiej prezentuje się edukacja szkolna i sfera publiczna (prawie 40 proc.). Najlepiej z edukacją językową radzą sobie wyższe uczelnie oraz polski system legislacyjny w obszarach dotyczących wymogów związanych z funkcjonowaniem języków obcych w przestrzeni publicznej. W obu obszarach indeks LRE przekroczył 60 proc.

Znajomość języków obcych w Polsce to  pochodna stanu świadomości społecznej i dostępu do przyjaznego systemu nauczania. Badania wskazują, że w obu obszarach mamy dużo do poprawy, co oznacza, że kampanie wspierające naukę języków obcych mają głęboki sens i ogromne pole do działania w perspektywie najbliższych lat, gdy rozwijać się będą kompetencje językowe mieszkańców Polski.

W ramach kampanii „Język to podstawa. Ucz się języków” przewidziane są liczne działania propagujące naukę, m.in.: konkursy językowe, Festiwal Piosenki Obcojęzycznej, akcja „Czytam po angielsku” oraz serie konferencji i warsztatów.

Do działań zaplanowanych na najbliższe miesiące należy  językowa certyfikacja punktów usługowych w całej Polsce. Będzie ono polegać na sprawdzaniu znajomości języka angielskiego, niemieckiego francuskiego i hiszpańskiego wśród personelu za pomocą testu BULATS (opracowanego m.in. przez University of Cambridge ESOL Examinations) oraz innych narzędzi audytowych (przygotowanych m.in. przez wydawnictwo Pearson), a następnie przyznawaniu poszczególnym punktom usługowym certyfikatów w formie etykiety „Tu mówimy po …”. W tę część projektu szczególnie mocno zaangażowany będzie partner kampanii – British Council – organizator tego szeroko uznawanego testu diagnostycznego, z powodzeniem stosowanego przez tysiące firm na całym świecie.

Podczas uroczystej inauguracji kampanii Paweł Poszytek, prezes FIJED oraz Jacek Członkowski, prezes PASE, wręczyli dyplomy laureatom pierwszej edycji konkursu dla uczelni wyższych na najlepszą politykę językową oraz zwycięzcom konkursu dla nauczycieli na najlepsze praktyki w motywowaniu uczniów. Jako swój wkład w ideę „językowego porozumienia ponad granicami” znany rysownik Henryk Sawka wykonał rysunek specjalnie dla kampanii „Język to podstawa. Ucz się języków”.

Z praktycznego znaczenia znajomości języków obcych bodaj wszyscy w zjednoczonej Europie zdają sobie sprawę. Podnosząc jej inny wymiar – sens antropologiczny − warto w tym miejscu przywołać słowa patrona jednej z placówek uczestniczących w projekcie, Johanna Wolfganga Goethego: „Iloma językami mówisz, tylekroć jesteś człowiekiem” (Wieviel Sprachen du sprichst, sooftmal bist du Mensch).